3-1-2-2-تبلیغ29
1-3-1-2-2- مفهوم تبلیغ در لغت30
2-3-1-2-2- مفهوم تبلیغ در اصطلاح31
3-3-1-2-2- تبلیغ در قرآن32
4-3-1-2-2- معنای اصطلاحی”تبلیغ دین اسلام در دنیای مدرن”33
5-3-1-2-2- تبلیغات در عصر حاضر33
6-3-1-2-2- تبلیغ دینی35
2-1-2-2-روحانیت37
1-2-1-2-2-تعریف روحانی37

2-2-1-2-2-اقتدار روحانیت38
3-2-1-2-2-نقش روحانیت در ایجاد قدرت نرم38
4-2-1-2-2-وظایف روحانیون39
1-4-2-1-2-2-تبیین مکتب39
2-4-2-1-2-2-مرزبانی40
3-4-2-1-2-2-تعمیق فرهنگ دینی42
3-1-2-2-تبلیغ اقناعی و القائی42
1-3-1-2-2-مولفههای متقاعدسازی در تبلیغ43
1-1-3-1-2-2-ویژگیهای ارسال کننده پیام43
2-1-3-1-2-2-اعتبار منبع43
3-1-3-1-2-2-تخصص یا خبرگی43
4-1-3-1-2-2-قابلیت اعتماد43
5-1-3-1-2-2-محبوب بودن44
6-1-3-1-2-2-جذابیت44
7-1-3-1-2-2-شباهت44
8-1-3-1-2-2-قدرت44
2-3-1-2-2- مؤلفههای پیام متقاعدگرانه45
1-2-3-1-2-2-قابلیت فهم پیام45
2-2-3-1-2-2-شمار استدلال45
3-2-3-1-2-2-ایجاد هیجان45
4-2-3-1-2-2-پیامهای یک جانبه در برابر پیام های دوجانبه45
5-2-3-1-2-2-نتیجه گیری پیام46
6-2-3-1-2-2-معرفی منبع46
7-2-3-1-2-2-ترتیب ارائه پیام46
8-2-3-1-2-2-تکرار پیام و تنوع پیام47
3-3-1-2-2-فرم و قالب تبلیغ47
4-1-2-2-هنر، قالبی برای اندیشه50
1-4-1-2-2-تعریف هنر50
2-4-1-2-2-کارایی هنر51
3-4-1-2-2-هنر و تبلیغ51
5-1-2-2-رسانه52
1-5-1-2-2-تعریف رسانه52
2-5-1-2-2-چیستی رسانه52
3-5-1-2-2-رسانههای همگانی53
4-5-1-2-2-جایگاه رسانهها در عصر حاضر53
5-5-1-2-2-انواع رسانهها54
6-5-1-2-2-کارکرد‌های رسانه‌ها54
7-5-1-2-2-وظایف رسانهها55
1-7-5-1-2-2-حق جویی و حق گویی56
2-7-5-1-2-2-راستگوئی و صداقت57
3-7-5-1-2-2-ترویج دین57
4-7-5-1-2-2-توجّه به نیازهای مردم58
5-7-5-1-2-2-ایجاد وحدت58
6-7-5-1-2-2-تولید سرگرمی سازنده59
7-7-5-1-2-2-انتقاد دلسوزانه59
8-7-5-1-2-2-الگوسازی60
9-7-5-1-2-2-تولید هنجارهای اجتماعی61
10-7-5-1-2-2-اصلاح جامعه61
8-5-1-2-2-ضرورت حضور دین در رسانههای نوین63
9-5-1-2-2-رسانههای نوین63
10-5-1-2-2-رسانه دینی و دین رسانهای65
11-5-1-2-2-رسالت حوزه علمیه برای تبلیغ دین از رسانه ملّی66
12-5-1-2-2-ضرورت تحوّل نظام تبلیغی حوزه علمیه67
1-12-5-1-2-2-موقعیت سیاسی67
2-12-5-1-2-2-موقعیت رسانه ای68
13-5-1-2-2-رابطه دین و رسانه70
14-5-1-2-2-جایگاه رسانهای تلویزیون72
15-5-1-2-2-جایگاه تبلیغ سنّتی74
16-5-1-2-2-تبلیغات مدرن، مکمل تبلیغات سنّتی75
17-5-1-2-2-آسیب شناسی شیوه های سنّتی تبلیغ75
18-5-1-2-2-برخی امتیازات تبلیغ دینی تلویزیونی76
3-2-مبانی و چارچوب نظری78
1-3-2-نظریه گلوله ای78
2-3-2-نظریه استفاده و خشنودی78
3-3-2-نظریه برجسته سازی79
4-3-2-نظریه کاشت79
5-3-2-نظریه کارکردگرایی ساختی80
6-3-2-نظریه همگرا81
1-6-3-2-دیدگاه هم گرا و حضور دین در رسانه82
3-فصل سوّم: روش تحقیق89
1-3-روش پژوهش و تحقیق نگارنده90
2-3- روش کتابخانهای90
3-3-ابزار گردآوری اطلاعات91
4-فصل چهارم: یافتههای تحقیق92
1-4-حضور تولیدی و تهیه کنندگی96
1-1-4-تهیه‌کننده تلویزیونی کیست؟96
2-1-4-جایگاه تهیه‌کننده97
3-1-4-وظایف تهیهکننده99
4-1-4-روحانی تهیهکننده99
2-4-حضور کارشناسانه101
1-2-4-کارشناس کیست؟102
1-1-2-4-کارشناس مدعو103
2-1-2-4-کارشناس مذهبی103
2-2-1-2-4-نقش نهادهای تامین کارشناس در تلویزیون108
3-1-2-4-مجری کارشناس109
1-3-1-2-4-استفاده از کارشناسان مناسب110
3-4-حضور سیاستگذارانه113
1-3-4-تعریف سیاست113
2-3-4-مفهوم سیاست‌گذاری رسانه‌ای114
3-3-4-ضرورت سیاست‌گذاری در رسانه115
4-3-4-اصول سیاست‌گذاری رسانه‌ای118

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

5-3-4-آسیب‌های فرآیند سیاست‌گذاری در صدا و سیما118
6-3-4- سیاستگذاری و نقش روحانیون119
4-4-حضور مدیریتی121
1-4-4-مدیریت رسانه ای123
2-4-4-اصول و مبانی مدیریت پیام124
1-2-4-4-مفهوم مدیریت پیام124
2-2-4-4-مدیریت پیام در رسانه‌های جمعی124
3-2-4-4-ضرورت مدیریت پیام125
3-4-4-مدیریت پیام و رسانه ای روحانی125
5-4-حضور علمی و پژوهشگرانه129
1-5-4-تعریف پژوهش129
2-5-4-اهمیت پژوهش130
3-5-4-اهمیت پژوهش در رسانه131
4-5-4-مولفه های یک پژوهش رسانه ای موثر132
5-5-4-ویژگیهای یک پژوهشگر رسانه ای133
6-5-4-وضعیت فعلی پژوهش و پژوهشگران در سازمان صدا و سیما135
7-5-4-روحانی پژوهشگر135
6-4-حضور نظارتی137
1-6-4-مفهوم نظارت137
2-6-4-مراجع نظارتی در حکومت اسلامی138
3-6-4-اصول حاکم بر رسانه های عمومی140
4-6-4-بیانات حضرت امام خمینی(ره) درباره صدا وسیما141
5-6-4-بیانات مقام معظم رهبری (مدظله) درباره صدا وسیما142
6-6-4-نحوه اجرای اصل ??? قانون اساسی در بخش نظارت143
7-6-4-نقش نظام نظارتی در کنترل رفتارهای نابهنجار143
8-6-4-جایگاه قانونی شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما144
5-فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها146
1-5-نتیجهگیری147
2-5-پیشنهادات149
3-5- منابع فارسی153
4-5-منابع لاتین159
1-فصل اوّل: کلیّات تحقیق
شامل:
– بیان مسئله
– ضرورت و اهمیّت تحقیق
– اهداف تحقیق
– پرسش های تحقیق
– فرضیه های تحقیق
– تعریف مفاهیم
1-1-بیان مسأله
تبلیغ دین مبین اسلام، جزء مهمترین و اصلی ترین وظائف روحانیون و مبلّغان دینی، بعد از غیبت صغرای حضرت ولی عصر(عج) به شمار می رود.
روحانیت، به سبب دسترسی، مهارت و تسلط بر منابع و متون شریعت، قول و فعلش برای عموم مردم، حجّت بوده و همین عامل سبب شده تا روحانیون در ادیان ابراهیمی به لحاظ جایگاهشان در همه امور معنوی و دنیوی از جمله مسائل اخلاقی، دینی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و … تاثیر مستقیم داشته باشند.
در اسلام، این شان و جایگاه با نام های فقهاء، علماء و اولوالامر آورده شده است و به کسانی اطلاق می شود که در احکام دین به معرفت عمیق رسیده اند و به عنوان نایبان پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) در عصر غیبت معرفی شده اند.
در طول این سالیان متمادی، روحانیون و مبلّغان دینی، از شیوه ها و روش های مختلفی برای این رسالت مهم، استفاده کردند تا حقایق دین را به مردم بیاموزند و به جرات می توان ادّعا کرد که جامعه مسلمان ایران و ایرانیان، تدیّن خود را مدیون همین قشر و روش شان هستند.
دلیل اصلی شیفتگی مردم نسبت به خداوند و اهل بیت(ع)، حضور روحانیون و مبلّغان دینی در بین مردم به وسیله منبر، مسجد، تدریس، آموزش و …. است و نهادینه کردن فرهنگ قرآنی و دینی در بین جامعه، به غیر از این شیوه های مختلف حضور، ممکن نبوده است و بی شک جامعه، وامدار زحمات، اندیشه ها و تفکّرات این قشر و شیوه هایشان است.
از طرفی دیگر، یافتن شیوه های موثّر و تاثیرگذار در تبلیغ و ترویج آموزه های دین مبین اسلام، همیشه یکی از دغدغه های اصلی روحانیون و مبلّغان علوم دینی بوده است؛ صاحب نظران، همواره راه های متفاوتی را برای تبیین مسائل دینی برای مردم ارائه نموده اند؛ امّا پیچیدگی مسائل دین، اختلاف فرهنگ ها، عنصر زمان و مکان و متفاوت بودن مخاطبین، حاکی از آن است که یک مبلّغ دین باید به تناسب نیاز و دیدگاه و فرهنگ جامعه، خود را به ابزار تبلیغ و حضور موثّر مسلّح کند تا بتواند به وظیفه شرعی خود عمل کرده باشد.
امروزه حاکمیت، قدرت و تاثیر رسانه های مختلف در عصر کنونی بر کسی پوشیده نیست و با توجه به ارتقا سطح دانش عمومی، کمتر کسی پیدا می شود که بر تاثیر رسانه ها در فرهنگ سازی و تخریب فرهنگ ها، واقف نباشد؛ امروزه مردم با واسطه یا بدون واسطه از این ابزار بهره می برند و استفاده آنها از این ابزار، بخشی از زندگی شان شده است .
با روشن شدن مسئله، در می یابیم که برون رفت از شیوه های سنّتی تبلیغ، به شیوه های مدرن، در عصر کنونی، با حفظ ارزش ها و مقدّسات از ضروریات است.
و از طرف دیگر، فراگیری و قدرت رسانه، به خاطر آمیختگی اش با “هنر” است که باعث حکومت آنها بر افکار شده است؛ رسانه بدون هنر، منزوی ست و کارآمدی خود را از دست خواهد داد.
آموزه دین، به مثابه یک محتوای کامل و بی نقص، در ارائه یک مفهوم، اگر در قالب ابزارهای موثّر ابلاغ نگنجد، مسلّماً ابتر خواهد بود و تاثیرگذاری خود را از دست خواهد داد؛ لذا آمیختگی دین با شیوه های هنری ابلاغ، یک ضرورت است و غنای در محتوا (مبانی دینی) ما را از قالب(ابزارهای ابلاغ)، بی نیاز نمی کند و بر مبلّغین و روحانیون، فرض است که در کنار توجّه و امعان نظر به مبانی دینی و قرآنی، به شیوه های ابلاغ و ابزارهای موثّر اقناع دین هم بپردازند.
ابزار هنر، دارای همه مولفه های موثّر و تاثیر گذار و ماندگار فی ذاته می باشد؛ چنان که مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) درباره استفاده از ابزارهـای هنــری فرموده انـد: ابزارهای هنـری، بی شک، رساترین، بلیغ ترین و کاراترین ابلاغ و تبلیغ پیام است.
نگارنده این رساله، بر آن است تا ضمن تبیین جایگاه روحانیون و رسالت شان و ماهیت رسانه، بویژه رسانه جمهوری اسلامی ایران، به چگونگی حضور موثّر آنها در رسانه ملّی بپردازد و راهکارهای حضور موثّر را بررسی کند تا مسئولین امر، بسترهای لازم را برای حضور موثّر روحانیت در رسانه ملّی، فراهم آورند.
2-1-ضرورت و اهمیّت تحقیق:
ضرورت تبلیغ دین، در دنیای جدید به کمک رسانه های نوین و مدرن، بر کسی پوشیده نیست؛ طی قرون اخیر، شکل های جدید و مختلفی در امر رسانه، پدید آمده و نام هایی همچون تئاتر، سینما، تلویزیون های دولتی و خصوصی، اینترنت، روزنامه و… وارد عرصه فعالیت های اجتماعـی شده اند و بدون هیـچ مانـع و محدودیتی، مرزهای فکری را در می نوردنـد و از مهمترین راه های کسب آگاهی و اطلاعات و از فراگیرترین و توانمندترین منابع آگاهی و شناخت بشـر به شمـار میروند و مخاطبـان بسیار زیادی را مجذوب خود نموده اند؛ این ادوات رسانه ای، به لطف امواج و با استفاده از تصویر و صدا، به رقیب های تازه و جدّی برای رسانه منبر تبدیل شدهاند.
با توجه به تاکید مقام معظم رهبری، مبنی بر حضور تاثیرگذار و عمیق روحانیون در صدا و سیما، که معظمله، آن حضور را متفاوت با سخنرانی، وعظ وخطابه دانستند و تاکیدشان بر حضور مشاوران روحانی صاحب نظر، آگاه و توانا، در صدا و سیما و همچنین تاکید بر امکان اعمال نظر و جهت دهی صحیح در برنامهها، توسط روحانیون و اظهار نظر پیرامون نقایص موجود در عرصه رسانه، که به روحانیت و حوزه علمیه مربوط است و ضرورت وجود روحانیون مطلع، از مسائل هنری، برای شناسایی راههای جلوگیری از انحراف، در جهت گیریهای فرهنگی و هنری، نیازمند بررسی و تحقیق بسیار جدّی و عمیق، در این حیطه، علیالخصوص رسانه، هستیم.
تاکید معظمله، بر موضوع “حضور موثّر روحانیون در رسانه”، حاکی از وجود یک نقصان در عرصه رسانه است؛ که با توجّه به آن، میتوان پی برد که خطاب ایشان روی حضور صرف روحانیون در رسانه ملّی نیست، بلکه تاکیدشان روی حضور موثّر این قشر در رسانه است؛ یعنی تاثیرگذاری بیش از پیش روحانیون در رسانه ملّی، مد نظر معظم له می باشد.
لذا ضروری است که وضعیت حال رسانه ملّی و نواقص را شناخته و با توجه به کاستی های موجود، برنامهریزی مناسب جهت تحقق این رهنمودها، بنماییم.
3-1-پرسش های تحقیق
سوال اصلی:
حضور موثّر روحانیون در رسانه ملّی، چگونه محقق می شود؟
سوالات فرعی:
1. نقاط ضعف و قوّت حضور روحانیون در رسانه (بررسی وضعیت موجود) چه بوده است؟
2. ویژگی های حضور موثرّ روحانیون در رسانه، چگونه است؟
3. چگونه حضور سیاستگذارانه روحانیون در رسانه می تواند موثّر واقع شود؟
4. فعالیت های علمی- پژوهشی روحانیون، چه گامی را برای حضور موثّر بر می دارد؟
5. آیا کارشناس محور بودن برنامه های دینی توسط روحانیون، ضرورت دارد؟
6. نقش تهیه کننده روحانی برای حضور موثّر در سازمان صدا و سیما چیست؟
7. اثرگذاری مطلوب یک روحانی بوسیله مدیریت پیام وی، چگونه محقق می شود؟
4-1-اهداف تحقیق

هدف اصلی ما در این پژوهش این است که چگونگی حضور موثّر روحانیون، در رسانه ملّی را بررسی و تحلیل نماییم و مدل های موثّر حضور روحانیت در رسانه ملّی، جهت بهره وری تفکرات این قشر در رسانه ملّی را تبیین کنیم.
اما اهداف فرعی این پژوهش هم عبارتند از:
1. حضور سیاستگذارانه روحانیون در رسانه را تبیین کنیم.
2. فعالیت های علمی-پژوهشی روحانیون، در راستای حضور اثرگذارشان در رسانه را بررسی کنیم.
3. بررسی کارشناسی روحانیون در برنامه های دینی و عقیدتی.
4. توجه به تهیه کنندگی، بعنوان یکی از موثّرترین مدل های حضور روحانیون در صدا و سیما.
5. مدیریت پیام.
6. نظارت محتوایی بر تولیدات صدا و سیما توسط افراد آگاه به معارف و فقه اسلامی را تبیین کنیم.
5-1-فرضیه تحقیق
این پژوهش فرضیه محور نمیباشد و به دنبال کشف فرضیهای نیست.
6-1-تعریف مفاهیم:
کلید واژه هایی که در این پژوهش مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :
1-6-1- روحانیت
همه ادیان برای بقا و پویایی خود، به نهادی نظام‏مند، بعنوان دانایان و کارشناسان دین به شمار می‏آیند، نیازمندند. مسیحیان به آنان “کشیش” می‏گویند. یهودیان در دوران ظهور اسلام، عالمان خود را “احبار” می‏نامیدند. در اسلام نیز از این گروه با عنوان “عالم دینی، فقیه و روحانی” یاد می‏شود.

تعریف لغوی
آخوند، واژه ای فارسی به معنی دانشمند، پیشوای دینی و معلّم می باشد. درباره اشتقاق این کلمه، آراء مختلفی است که هیچ یک از این اشتقاقات خالی از اشکالات تاریخی و زبان شناسی نیست و توافق کلی بر سر اصل و ریشه این کلمه حاصل نشده است.
گفته شده که نخستین مورد کاربرد واژه آخوند در ایران به مثابه عنوانی احترام آمیز برای روحانیون دانشمند به دوره تیموریان مربوط می شود و در دوره صفویه حرمت این کلمه حفظ شد و جز بر مردمان بسیار دانشمند اطلاق نگردیده است. در عصر قاجار کاربرد این کلمه گسترش بیشتری یافت و شامل مدرسان مکتب خانه ها نیز گردید. البته این کلمه در میان دانشمندان آن روزگار جایگاهی والا داشت مثلاً به مشهورترین فقیه و مدرس پایان دوره قاجار، یعنی آیت الله سیدکاظم خراسانی؛ آخوند گفته می شد. بعداً بویژه در دوران پهلوی از حرمت این کلمه کاسته شد و حتی مورد استعمال استهزاءآمیز پیدا کرد! اکنون این کلمه به گونه عام به معنای پیشوای دینی بکار می رود. (دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1369، 150)

تعریف اصطلاحی
آباء و اجداد صنفی روحانیون، پیامبران و امامانند. بستری که روحانی در آن تربیت میشود از پیامبران نشات میگیرد. آری، هنگامی که ما تاریخ روحانیت را بررسی کنیم و ماهیت روحانیت را بشناسیم و تعریف درست آن و سابقه آن را، در پیش چشم گذاریم به همین نتیجه می رسیم.
همچنین عالمان ربّانی و مردان خدا نیز، در شمار پدران صنفی طلاب علوم دینی محسوبند.
کتابهائی که درباره عالمان اسلام نوشته شده است، نشان میدهد که آنان همه، دورههای طلبگی را گذرانیدهاند و سپس در شمار عالمان بزرگ در آمده اند؛ این عالمان از زمان خود ائمه طاهرین(ع) و زیر نظر آنان تربیت میشدهاند، سپس آنان تربیتشدگان، تربیت را، و همچنین اندوختههای علمی خویش را، به طلاب و شاگردان خود میسپردهاند و آنان را بدانگونه که خود تربیت شده بودند، تربیت میکردند و سپس آن عالمان، به تربیت رده بعدی و طلاب جوان می پرداختند.
پس روحانیت سلسلهای است متصل به عالمان بزرگ تا دوره امامان و سپس خـود امامان؛ و امامان خود ادامه وجـودی و تربیتـی پیامبـرانند. بدین گونه، حــوزه طلبــگی، حوزه میــراث انبیائی است. (حکیمی،35،1360)

2-6-1-دین
مراد از دین، مکتبی است که از مجموعه عقائد، اخلاق و قوانین و مقررات اجرائی تشکیل شده است و هدف آن، راهنمائی انسان برای سعادتمندی است.(جوادی آملی،24،1380)
دین واژه ای است عربی که در لغت به معنای اطاعت و جزا و … آمده، و اصطلاحاً به معنای اعتقاد به آفریننده ای برای جهان و انسان، و دستورات عملی متناسب با این عقاید می باشد. از اینروی، کسانی که مطلقاً معتقد به آفریننده ای نیستند و پیدایش پدیده های جهان را تصادفی، و یا صرفاً معلول فعل و انفعالات مادی و طبیعی می دانند “بی دین” نامیده می شوند. اما کسانی که معتقد به آفریننده ای برای جهان هستند هر چند عقاید و مراسم دینی ایشان، توأم با انحرافات و خرافات باشد “با دین” شمرده می شوند. و بر این اساس، ادیان موجود در میان انسانها به حق و باطل، تقسیم می شوند، و دین حق عبارتست از: آیینی که دارای عقاید درست و مطابق با واقع بوده، رفتارهایی را مورد توصیه و تأکید قرار دهد که از ضمانت کافی برای صحت و اعتبار برخوردار باشند.(مصباح یزدی،11،1377)
3-6-1-تبلیغ
تبلیغ واژهای عربی است که به صورت لازم و متعدی به کار می رود و ابلاغ به معنای رساندن یک پیام، اندیشه و عقیده است و تبلیغ نیز رساندن پیام از شخصی به شخص دیگر است.(اکبری،33،1393)
“تبلیغ” نوعی ارتباط اقناعی است به معنای رساندن پیام یا خبر یا مطلبی به دیگری؛ پخش کردن، منتشر کردن و چیزی را شناساندن، خواندن کسی بر دین، عقیده ای و مذهبی و مسلکی و روشی، کشیدن کسی به راهی است که مبلّغ، قصد دارد.
یا به بیان دیگر، تبلیغ، رساندن مجموعه اطلاعاتی به مخاطب به منظور اقناع و برانگیختن احساسات او به سود یا بر ضد یک موضوع است.
واژه تبلیغ هر چند در لغت، مفهوم گسترده‏ای دارد ولی مراد از آن در این‌جا، رسانیدن شرع و دین خدا به مردم است که در آیات متعدّد از وظایف اصلی پیامبران الهی شمرده شده است و امروزه به شیوههای مختلف، توسط روحانیون انجام میشود.
امّا آنچه در اینجا مد نظر ماست، تبلیغ دینی است؛ این تبلیغ شامل همه فعالیت های مشروعی است که انسان را در مسیر تقرب الی الله و کمال انسانی پیش می برد و شامل معرفی دین حقّ، آموزش معارف الهی و شناساندن خوبی ها و بدهی ها، تقویت باورهای دینی و ایمان درونی، زمینه سازی برای عمل به احکام اسلامی، زدودن رذایل نفسانی و نقش آفرینی در پدیده های اجتماعی و سیاسی است.

4-6-1-حضور موثّر
حضور از سه حرف (ح ض ر) به معنای زندگی کردن در این مکان و در این زمان با وجود تمرکز بر حواس پنجگانه اطلاق می گردد که مشرف بر حضور عینی است و عنوان موثّر در پس عنوان حضور، ناظر به حضور صرف، یا حضور عینی نیست؛ بلکه مقصود، حضوری است که مفید یک فایده یا اثر مطلوبی است که مد نظر کارفرماست.
بعد از انقلاب اسلامی، حضور روحانیون در رسانه ملّی، یکی از ضروریات بود. چون تلویزیون اسلامی، بدون حضور متخصصان این حوزه، محقق نمیشد؛ که این قشر در طول این سالها، با حضورشان در رسانه ملّی، اثرات مطلوبی را بجای گذاشتند.
اکنون، بعد از گذشت سالها، به دلیل ارتقاء بنیه فکری مخاطبان رسانه ملّی و تغییر نگاه، سلیقه و ذائقهشان لازم است چهره این حضور، با توجه به فهم و درک مخاطب تغیییر یابد و شاید پیام مقام معظم رهبری، درباره حضور موثّر روحانیت، برخاسته از همین تغییر باشد؛ لذا ما در کنار حضور روحانیت به صورت مستقیم، به حضور به معنای تولید محتوای دینی، بدون حضور مستقیم روحانی، برای اثرگذاری غیرمستقیم نیازمندیم و باید توجه داشته باشیم که حضور عینی صرف، ما را از تولید محتوای دینی بی نیاز نمی کند. و منظور ما اینجا از حضور موثر این است که اثر مطلوب اتفاق بیفتد نه اینکه روحانیون را جلوی دوربین ببریم.
5-6-1- هنـر
معنای لغوی هنر
واژه هنر در زبان سانسکریت، ترکیبی از دو کلمه سو به معنی نیک و نر یا نره به معنای زن و مرد است. در زبان اوستایی سین به “‌ها” تبدیل شده و واژه هونر ایجاد گشته است که در زبان پهلوی یا فارسی میانه به شکل امروزی (هنر) درآمده است که به معنای انسان کامل و فرزانه است. (ریخته گران، ص 16)
نبریتانیکا هنر را به عنوان “استفاده توانایی و تخیل در خلق آثار زیبا، محیطی و یا تجاربی که می‏توان با دیگران تقسیم شود” تعریف می‏کند. هنر در لغت به معنای علم، معرفت، فضل و کمال است. این واژه در واقع، به معنی آن درجه از کمال آدمی است که هشیاری و فراست و فضل و دانش را در بردارد و نمود آن، صاحب هنر را برتر از دیگران می‏نماید.(مددپور،1372، 8)
به عبارت دیگر هنر مجموعه‌ای از آثار یا فرآیندهای ساخت انسان است که در جهت اثر گذاری بر عواطف، احساسات و هوش انسانی و یا به منظور انتقال یک معنا یا مفهوم خلق می‌شوند. (دهخدا،1377)
مهم‌ترین رشته‌های هنری عبارتند از:
* هنرهای تجسمی (نقاشی، طراحی، تندیس‌گری، عکاسی و چاپ)
* هنرهای نمایشی (تئاتر و رقص)
* هنر موسیقی، ادبیات (شعر و داستان)
* هنر سینما و معماری
* هنر طراحی (طراحی خودرو، معماری، طراحی صنعتی)
* هنرهای زیبا ( نقاشی، مجسمه‌سازی، موسیقی)
واژه هنر امروزه در زبان فارسی در معنایی متفاوت از گذشته به کار می‌رود و بیشتر منظور از آن اشاره به نتیجه خلق انسـان‌ها در زمینـه هنرهای زیبا اسـت. معنای این واژه امروز معادلی برای واژه Fine art در زبان انگلیسی است. به طور سنتی مجموعه هنرهای زیبا به ? دسته تقسیم می‌شوند: (هنر موسیقی؛ هنرهای دستی: مجسمه سازی، شیشه گری، و …؛ هنرهای ترسیمی: نقاشی، خطاطی، عکاسی و …؛ ادبیات: شعر، داستان، نمایشنامه، فیلمنامه و نثر؛ معماری؛ حرکات نمایشی؛ هنرهای نمایشی: سینما، تئاتر و …
وجوه مشترک آثار هنری عبارت‌اند از: تخیل به عنوان مهم‌ترین عامل در شکل‌گیری اثر هنری است، همه آثار هنری از عاطفه و احساس هنرمند سرچشمه می‌گیرند نه از تفکر منطقی و عقلانی او چند معنایی بودن و منشور مانندی، وجه اشتراک سوم تمام آثار هنری است.
این جنبه از خصایص آثار هنری، در واقع از دو ویژگی قبلی که برشمردیم، نتیجه می‌شود. بدین معنی که هر پدیده‌ای که عنصر اصلی سازنده آن تخیل و عاطفه باشد، بی شک نمی‌تواند معنایی منجمد و تک بعدی داشته باشد. از این روست که هر کس در برابر آثار هنری می‌ایستد؛ دریافت و استنباط خاصی دارد. آثار هنری بسادگی میتوانند بیان کننده زیبایی حقیقی یا احساسات باشند. تغییری که هنر بر روح انسان می‌گذارد تغییری عمیق و ماندگار و طولانی‌تر است. در نتیجه هر گاه خواهان اثرگذاری ماندگار باشیم، می‌توانیم از هر یک از رشته‌های هنری به فراخور نیازمان بهره ببریم. همانطور که در روانشناسی این بحث به اثبات رسیده‌است، جهان از مجموعه‌ای از افراد تشکیل شده‌است، پس اگر بخواهیم در سریعترین حالت بر تعداد زیادی از افراد تاثیرگذاری داشته باشیم می‌توانیم از اسباب هنر استفاده کنیم، که هنر موسیقی و هنرهای نمایشی چون از طریق حس شنوایی و حس بینایی به سرعت درک می‌شوند، می‌توانند توام با یکدیگر به سرعت و در بعد جهانی تاثیری ژرف، عمیق، ماندگار و طولانی در جوامع به وجود می‌آورند.

معنای اصطلاحی هنر
این مفهوم در آثار هیچ یک از بزرگان فرهنگ و اندیشه فارسی، در سده‏های پیشین به کار نرفته است. این اصطلاح از فرهنگ غربی و از طریق دانشگاه‏ها و ترجمه آثار غربی وارد زبان فارسی شده است. معنی اصطلاح هنر، ترجمه واژه “art” انگلیسی است که واژه art هم از واژه لاتینی “ars” گرفته شده است و این کلمه لاتینی، خود، ترجمه “techne” در زبان یونانی است.(ریخته گران،139)
در انگلیسی هم art در قدیم به معنای فن و صنعت به کار می رفته است که هنر به اصطلاح امروزی را نیز شامل می‏شده است، ولی این واژه از قرن هجدهم و پس از آن، به معنای امروزی خود به کار رفته است. شارل باتو در مقاله‏ای، “هنرهای زیبا” را از هنرهای ماشینی تفکیک کرد و هنرهای زیبا را شامل موسیقی، شعر، نقاشی، مجسمه سازی دانست.(هنفلینگ، 11)
“در برابر هنر زیبا می‏توانیم آن چیزی را که از حیث تاریخی “هنر مفید” نامیده شده است، تمیز دهیم. همه اشیای هنر مفید در زندگی انسان، غیر از آنکه زیباشناسانه نگریسته شوند، به کار دیگری نیز می‏آیند؛ گرچه در مقام ثانوی آنها را زیباشناسانه نیز می‏توان نگریست. اتومبیل ها، استکان ها، سبدها، گلدان ها، همه نوع صنایع دستی و اقلام بی‏شمار دیگر، نمونه‏های هنر مفیدند. بسیاری از آنها چشم زیبا شناس حساس را ارضا می کنند، ولی همه آنها به کار قصدی غیر زیباشناختی نیز می‏آیند و وقتی کسی به آنها نگاه می‏کند، کار عملی آنها مغفول واقع نمی‏شود.
یقینا موارد “حد وسطی” نیز وجود دارند که معماری شاید از اصلی ترین نمونه های آنها باشد. برخی معتقدند که معماری در وهله نخست و پیش از هر چیز، هنر زیباست و بناها در وهله نخست، اشیای زیبایند و فقط به طور عرضی محل سکونت یا عبادت قرار می‏گیرند. برخی دیگر نیز معتقدند بناها در وهله نخست، اشیایی مفیدند و کارکرد زیبا شناختی آنها عرضی است به همین دلیل گروه معماری در برخی از دانشگاه ها در دانشکده هنرهای زیبا قرار دارد و در برخی دیگر، در دانشکده‏های مهندسی”.(بیردزلی وهاسپرس، 90)
در ترجمه art به هنر، دقت کافی نشده است؛ زیرا این واژه در انگلیسی، به معنای فن و صنعت است، در صورتی که هنر به معنای فضل و کمال است. (در عربی، این واژه را به فن ترجمه کرده اند که ترجمه به نسبت، دقیق تری است.) در نتیجه، هنر با سابقه معنایی که در زبان فارسی دارد، همواره با بار ارزشی همراه است و هنرمند را برتر از دیگران می سازد، ولی art در معنای لغوی خود (فن و صنعت)، این درجه از اعتبار و ارزش را ندارد و تنها مهارت فنی و صنعتی، مایه تفضل نیست. بنابراین، ممکن است انگلیسی زبان‏ها به اندازه فارسی زبانان، هنرمند را باقدر و صدرنشین ندانند و عبارت “هنرمند هر جا رود، قدر بیند و بر صدر نشیند”، تنها می‏تواند در مورد هنرمند به معنای حقیقی لفظ، مصداق داشته باشد. اما مفهوم جدید هنر بر مصـداق های متعددی دلالت دارد که برخی از آنها از زمانهای قدیم وجود داشته‏ اند.
انسان های نخستین شاید بیشتر از انسان های امروزی، از هنر برای انتقال مفاهیم به یکدیگر استفاده می‏کرده‏‏اند. در خطوط ابتدایی اولیه، نشانه‏های قراردادی که امروزه در خطوط مختلف به چشم می‏خورد، وجود ندارد، بلکه بیشتر به جای هر مفهوم، تصویر آن کشیده می‏شد که با توجه به کم بودن مفاهیم بین آنها، هنر نقاشی در ارتباط آنها با یکدیگر نقش به سزایی داشته است. به گفته گوستاو لوبون، هر چند جوامع بدوی تر از علم و معرفت دورتر بودند، ولی زبان احساس در آنها قوی تر بوده و هنر در آنجا رشد و نمو بیشتری داشته است.(لوبون، 555)
6-6-1-رسانه ملّی
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مخفف انگلیسی (IRIB) سازمانی رسانه‌ای است که تنها متولّی قانونی پخش برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی در جمهوری اسلامی ایران است. بر اساس قانون اساسی ایران، رهبر انقلاب، رئیس صدا و سیما را انتخاب می‌کند. این سازمان پیش از انقلاب ????، سازمان رادیو و تلویزیون ملّی ایران نامیده می‌شد.
پس از انقلاب اسلامی، نام سازمان رادیو تلویزیون ملّی ایران، تبدیل به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شد؛ هدف سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، انتقال و انتشار پیام به جامعه میباشد که بسیار متمرکز و منسجم، در این امر تلاش می کند.(دارابی،445،1391)
رسانه ملّی، ابزاری حکومتی است که از راه امواج صوتی و تصویری، پیام‌‌هایش را در قالب برنامه‌‌های گوناگون برای مخاطبان پخش می‌‌کند و از راه فرهنگ و هنر، آنها را تثبیت می‌کند یا ارتقا می‌‌بخشد.
مراد ما از رسانه ملّی در این رساله، رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی ایران می باشد.
2-فصل دوّم: مبانی نظری تحقیق
شامل:
– بررسی تحقیقات پیشین
– نظریه های مربوط به موضوع تحقیق
– چارچوب نظری تحقیق
1-2-بررسی تحقیقات پیشین
در حوزه مورد بحث ما، مطالب ارزشمند و علمی زیادی در بین مقالات، کتب و …. یافت می شود؛ امّا درباره موضوع مورد نظر ما، به صورت خاص و مجزا، چیزی یافت نشده است. در این حوزه، بیشتر یافته ها، درباره دین و رسانه، تبلیغ رسانه ای دین، تبلیغ دین در فضای مجازی، ابزار و شیوه های تبلیغ دینی، روحانیت، هنر و رسانه دینی، روان شناسی تبلیغ دینی، کارکردهای دینی در رسانه سنتی و مدرن، کارآمدی تبلیغ سنتی دین، نگاهی به بایدهای تبلیغ، وظایف رسانه ها، تکنیک و قالب تبلیغ دینی، اصول محتوایی رسانه از دیدگاه قرآن، اخلاق رسانه ای در نگاه اهل بیت(ع)، آسیب شناسی تبلیغ سنّتی، تکنولوژی و دینداری، تبلیغ رسانه ای دین، جایگاه روحانیت در رسانه ملی و…. که بیشتر به مسئله تبلیغ نوین دین و حضور رحانیون در رسانه ها و ضرورت تبلیغ دین از رسانه های نوین، می پردازند و متاسفانه به ارائه مدل حضور روحانیون در رسانه و چگونگی حضور در رسانه ملّی نمی پردازند و پایان نامه هائی هم که در همین حیطه نوشته شده است، همان مسیر را در پیش گرفته اند.
در بین دستاوردهای این پژوهش، باید آثاری که به موضوع دین و رسانه پرداخته است را به صورت ذیل دسته بندی نمود:
1. آثاری که مستقیم به این همین موضوع پرداخته است، که بسیار اندک است.
2. آثاری که با موضوع کلّی دین و رسانه آمده است، که مباحثش زیاد و گسترده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید


پاسخ دهید